عملکرد سایپا در حوزه تولید را می‌توان در سایه چالش‌هایی خواند که سال‌هاست بر صنعت خودرو سایه افکنده است؛ از تحریم و محدودیت‌های ارزی گرفته تا ناترازی انرژی، اختلال در تأمین قطعات و حتی امتناع برخی قطعه‌سازان از عرضه اقلام. در چنین فضایی، سایپا کوشیده است ضمن مدیریت تعهدات انباشته گذشته، جریان تولید را حفظ کند و همزمان برنامه توسعه محصولات و قوای محرکه را نیز پیش ببرد.
عبور از سایه سنگین تعهدات گذشته
یکی از سنگین‌ترین میراث‌های سایپا، حجم انبوه تعهدات برجای‌مانده از سال‌های گذشته بود. شاهین نمونه آشکار این ماجراست؛ خودرویی که در مقطعی نزدیک به ۵۰۰ هزار دستگاه از آن در سامانه یکپارچه به فروش رسید، در حالی که ظرفیت اسمی تولید سالانه‌اش حدود ۵۰ هزار دستگاه بود. در دوره اخیر، نزدیک به ۶۰ هزار دستگاه شاهین به مشتریان تحویل داده شد و فروش جدید آن متوقف گردید تا از انباشت تعهدات تازه و شکاف عمیق‌تر میان ظرفیت تولید و سفارش‌ها جلوگیری شود. این رویکرد، در واقع ترجیح دادن ایفای تعهدات موجود و برقراری تناسب میان فروش و ظرفیت واقعی تولید است.
شتاب گرفتن چرخه فاکتور و تحویل
یکی از شاخص‌های گویای وضعیت عملیاتی هر خودروساز، روند فاکتور و پلاک‌گذاری خودروهاست. آمارها نشان می‌دهد تعداد خودروهای فاکتورشده سایپا از ۱۳ هزار و ۸۲۴ دستگاه در تیرماه به ۲۴ هزار و ۳۴ دستگاه در شهریورماه رسیده است؛ رشدی ۷۳.۵ درصدی که حکایت از جان گرفتن دوباره چرخه فروش دارد. در هفته‌های اخیر نیز بیش از ۱۳ هزار دستگاه خودرو پلاک‌گذاری و وارد فرآیند تحویل شده است. هرچند فاکتور، پلاک‌گذاری و تحویل نهایی سه مرحله متمایزند، اما رشد این اعداد نشان می‌دهد گلوگاه‌های زنجیره تولید تا تحویل یکی پس از دیگری در حال گشوده شدن است.
تولید در تنگنای تأمین
ادامه تولید در شرایطی که زنجیره تأمین قطعات با محدودیت‌های گوناگون دست‌وپنجه نرم می‌کند، از دشوارترین آزمون‌های صنعت خودرو است. در شرایط جنگی، تحریم و محدودیت‌های انرژی، استمرار تولید نیازمند هماهنگی مستمر میان خودروساز، شرکت‌های زنجیره تأمین و مجموعه‌های تولیدی است. سایپا در این میان، علاوه بر پیگیری تأمین قطعات و رفع گلوگاه‌های تولید، کوشیده است ظرفیت شرکت‌های زیرمجموعه را نیز فعال نگه دارد. در پارس‌خودرو، ۴۲۰ دستگاه پارس‌نوآ طی ۴۳ روز با ۷۹ درصد ساخت داخل تولید شد و در سایپا-سیتروئن نیز نزدیک به هزار دستگاه C3-XR تولید و تحویل گردید و خطوط برای ادامه تولید آماده شدند.
توسعه محصول، همگام با مدیریت تولید
نکته درخور توجه در برنامه سایپا، تداوم پروژه‌های توسعه محصول در کنار مدیریت مسائل جاری تولید است. آریا، آریانو، وانت ۲۵۱ و وانت Z25 بخشی از این برنامه را تشکیل می‌دهند. آریانو، محصول پلاگین‌هیبرید با هدف کاهش مصرف سوخت، در شرایط استاندارد مصرفی حدود ۲.۷ لیتر دارد و ۵۳ درصد اشتراک با آریا را تجربه می‌کند؛ اشتراکی که می‌تواند زمینه افزایش ساخت داخل و کاهش وابستگی به قطعات وارداتی را فراهم کند. برای مدل تاکسی این محصول نیز تیراژ اولیه ۳۰ هزار دستگاه پیش‌بینی شده است. در بخش خودروهای تجاری سبک، وانت ۲۵۱ با ظرفیت حمل ۶۰۰ کیلوگرم و مصرف سوخت حدود ۷ لیتر معرفی شده؛ رقمی که در مقایسه با میانگین حدود ۸.۹ لیتری برخی محصولات مشابه، کاهش مصرف را به روشنی نشان می‌دهد. وانت Z25 نیز با موتور ۲۵۰۰ سی‌سی و مصرف سوختی حدود سه لیتر کمتر از وانت نیسان آبی، در سبد محصولات جدید سایپا جای گرفته است.
گام‌هایی به سوی مصرف سوخت کمتر
توسعه خانواده موتورهای جدید، بخش دیگری از برنامه سایپا برای دگرگونی سبد محصولات است. سه موتور M15N، M15NT و M15NTD با توان و گشتاور متفاوت برای پوشش محصولات گوناگون طراحی شده‌اند و حدود ۸۰ درصد قطعات اصلی‌شان مشترک است؛ اشتراکی که ضمن کاهش هزینه سرمایه‌گذاری، امکان بهره‌گیری از یک خانواده قوای محرکه در محصولات مختلف را فراهم می‌کند. هدف‌گذاری سایپا، کاهش متوسط مصرف سوخت محصولات از ۷.۳ لیتر به ۵.۵ لیتر است؛ هدفی که علاوه بر بهبود قوای محرکه، نیازمند حرکت به سمت خودروهای هیبریدی و پلاگین‌هیبریدی و توسعه محصولات کم‌مصرف است./ایران جیب
مطالب پیشنهادی
تحریریه اتومدیا 
دیدگاه شما؟